Kaupa eða leigja fundarklefa? Reiknidæmið fyrir íslensk fyrirtæki

Fundarklefa má nú leigja á Íslandi, valkostur sem var ekki til á markaðnum þar til nýlega og enginn annar söluaðili býður enn. Stutta reglan er þessi: kaupin borga sig þegar þörfin er fyrirsjáanleg til margra ára, leigan vinnur þegar framtíðin er óviss, þegar á að prófa fyrst eða þegar fjárbinding er dýrari en mánaðargjald. Hér er reiknidæmið á bak við regluna.

Hvernig leigan virkar

Mánaðargjaldið ræðst af samningslengd: því lengri samningur, því lægra gjald. Nákvæmar tölur höldum við í reiknivélinni á leigusíðunni; þar er verðið alltaf rétt og uppfært, sem engin grein getur lofað. Í gjaldinu er meira en klefinn sjálfur: uppsetning, ábyrgð og þrif eru innifalin á leigutímanum, svo leigan er í reynd þjónustusamningur. Klefinn stendur, virkar og lítur vel út, og það er vandamál Zenden ef eitthvað bregður út af.

Til samanburðar kostar sami klefi 895.000 kr án VSK í kaupum, með uppsetningu og tveggja ára ábyrgð. Öll verð í þessari grein eru án VSK, eins og tíðkast í viðskiptum milli fyrirtækja; um VSK-samanburð fjöllum við nánar í verðyfirlitinu.

Kaupréttarleiðin: leiga sem prufutími

Það sem gerir leiguna áhugaverðasta er kauprétturinn: helmingur greiddrar leigu reiknast upp í kaupverðið ef keypt er innan 12 mánaða.

Reglan er einföld: fyrir hverjar 100.000 kr sem greiddar hafa verið í leigu lækkar kaupverðið um 50.000 kr, sé keypt innan gluggans. Fyrirtæki sem leigir í nokkra mánuði, sér nýtinguna svart á hvítu og kaupir svo, fær þannig helming leigunnar til baka sem inneign; hinn helmingurinn var verðið á notkuninni og umhugsunarfrestinum. Hefði klefinn ekki nýst hefði fyrirtækið skilað honum og aldrei átt hann á efnahagsreikningi.

Þetta er reiknidæmið sem vantaði á íslenska markaðinn: áður var eina leiðin að kaupa fyrst og vona svo.

Hvenær leigan vinnur

Fjórar aðstæður koma aftur og aftur upp í samtölum okkar við fyrirtæki. Húsnæðið er óráðið: leigusamningur skrifstofunnar rennur út innan tveggja ára eða flutningur er í kortunum, og enginn vill fjárfesta í innréttingu fyrir húsnæði sem óvíst er um (klefinn flyst reyndar með, en óvissan frestar samt kaupákvörðunum). Þörfin er ósönnuð: stjórnendur gruna að klefi myndi leysa hávaðakvartanirnar en vilja sjá nýtinguna svart á hvítu áður en fé er bundið. Þörfin er tímabundin: átaksverkefni, tímabundið teymi, framkvæmdir annars staðar í húsinu. Reksturinn vill jöfn útgjöld: mánaðargjald fellur inn í rekstraráætlun án fjárfestingarumsóknar, sem í mörgum fyrirtækjum þýðir að ákvörðunin tekur daga en ekki mánuði.

Hvenær kaupin vinna

Lögmálið er hið sama og í allri leigu: heildarleiga langs samnings telur hratt á móti kaupverðinu, og að leigutíma loknum áttu ekki klefann. Reiknivélin á vefnum sýnir mánaðargjald hvers samningstíma við hlið kaupverðsins, svo samanburðurinn tekur mínútu. Ef þörfin er skýr og tímalínan löng eru kaupin ódýrari leiðin, og klefinn heldur auk þess verðgildi: hann er laus eining sem má selja áfram eða flytja í nýtt húsnæði. Fyrirtæki með trausta eiginfjárstöðu og fyrirsjáanlega starfsemi eiga því sjaldnast erindi í langtímaleigu; hún er sveigjanleikatæki, ekki sparnaðartæki.

Bókhaldshliðin í stuttu máli

Leiga færist alla jafna jafnóðum sem rekstrarkostnaður; keyptur klefi eignfærist og afskrifast á nokkrum árum. Fyrir VSK-skyld fyrirtæki er VSK-meðferðin sambærileg í báðum leiðum: innskattur af leigureikningum jafnt sem kaupreikningi. Hvor leiðin hentar bókhaldi og skattstöðu þíns fyrirtækis betur er hins vegar spurning fyrir bókarann ykkar eða endurskoðanda; þessi grein er markaðsyfirlit, ekki skattaráðgjöf.

Og svo er það skammtímaleigan

Fyrir ráðstefnur og viðburði gildir annað módel: viðburðaleiga í daga eða vikur, með flutningi og uppsetningu innifalinni á höfuðborgarsvæðinu. Það er efni í sérstaka grein.