ISO 23351-1 útskýrður: hvað þýðir Class A hljóðeinangrun í raun?

ISO 23351-1 er alþjóðlegi staðallinn sem gerir hljóðeinangrun fundarklefa samanburðarhæfa milli framleiðenda: hann mælir í desíbelum hversu mikið klefinn lækkar tal þess sem inni situr, með sömu aðferð fyrir alla. Niðurstaðan raðast í flokka frá A (30 dB eða meira) niður í D, og sá flokkur er stærsta einstaka gæðabreytan við val á klefa. Zenden One mælist 30,4 dB, Class A.

Vandinn sem staðallinn leysir

„Hljóðeinangraður" er ódýrasta orðið í bransanum: hver einasti klefi á markaðnum ber það. En þegar finnskir hljóðvistarfræðingar mældu ellefu klefa af markaðnum með staðlaðri aðferð (Hongisto & Keränen) reyndist dempunin liggja frá 15 dB upp í 30,3 dB, og aðeins einn klefi af ellefu náði Class A. Fimm af ellefu lentu í neðsta flokki, Class D. Munurinn á besta og lakasta „hljóðeinangraða" klefanum var meiri en 15 desíbel, sem í skynjun samsvarar margföldun.

Þess vegna varð staðallinn til: án hans er dB-tala í bæklingi ósamanburðarhæf. Enginn veit hvernig var mælt, við hvaða aðstæður eða af hverjum.

Hvernig mælingin fer fram

Mælingin er gerð á faggiltri rannsóknarstofu. Hljóðgjafi sem líkir eftir mannsrödd er fyrst mældur í rýminu án klefans, síðan er sami hljóðgjafi settur inn í klefann og mælt á ný hvað berst út. Munurinn á þessum tveimur mælingum er talhljóðslækkunin, táknuð D_S,A og gefin upp í desíbelum. Af því að aðferðin, hljóðgjafinn og úrvinnslan eru stöðluð er talan sambærileg milli framleiðenda: 30,4 dB hjá einum þýðir það sama og 30,4 dB hjá öðrum.

Óháða prófunin er lykilatriðið. Tala sem framleiðandi mælir sjálfur með eigin aðferð er markaðsefni; tala frá faggiltri stofu samkvæmt ISO 23351-1 er mæling. Zenden One var prófaður af TÜV.

Flokkarnir og hvað þeir þýða í eyranu

Til að setja tölurnar í samhengi: venjulegt samtal mælist um 55–60 dB í eins metra fjarlægð og dæmigerður bakgrunnskliður opinnar skrifstofu um 40–45 dB. Class A klefi færir talið niður fyrir kliðinn: það sem eftir stendur er uml sem eyrað hættir að elta og innihald samtalsins greinist ekki. Við Class B munar fimm desíbelum, og í hljóðlátu horni getur athugult eyra enn numið orðaskil. Þumalputtareglan um skynjun er að um 10 dB munur upplifist sem helmingun hávaðans; bilið milli flokka er því ekki tæknileg smámunasemi heldur heyranlegur munur.

Íslenski markaðurinn í tölum

Uppgefnar vottanir samkvæmt vefjum söluaðila í ágúst 2026:

Taflan segir tvennt. Annars vegar að Class A er til í nokkrum verðflokkum: vottunin ein skýrir ekki verðmuninn á markaðnum, eins og sést í verðyfirlitinu okkar. Hins vegar að hluti markaðarins gefur enga vottun upp, og þar stendur kaupandinn með óstudda dB-tölu eða ekkert. „Ekki uppgefið" þarf ekki að þýða að klefinn sé lakur; það þýðir að fullyrðingin er ósannreynd, og rannsóknin hér að ofan sýnir hversu breitt bilið getur verið þegar enginn mælir.

Það sem staðallinn mælir ekki

ISO 23351-1 svarar einni spurningu afburðavel: hversu mikið lekur tal út? En hann mælir hvorki loftræstingu né hljóðvist inni í klefanum sjálfum, og hvort tveggja ræður því hvort klefinn er notaður eða stendur tómur. Klefi sem loftar illa tæmist á korteri sama hversu vel hann einangrar, og klefi sem glymur að innan þreytir á löngum fjarfundi. Berðu því alltaf saman loftflæði (Zenden One skiptir 136 m³ á klukkustund) og hávaða viftunnar (28 dB(A)) samhliða vottuninni, og sittu í klefanum áður en þú kaupir, ef þess er kostur.

Þrjár spurningar til söluaðilans

Hver er ISO 23351-1 flokkurinn og nákvæma talan? Hver framkvæmdi prófunina, óháð rannsóknarstofa eða framleiðandinn sjálfur? Og má sjá prófunarskjalið? Söluaðili með vottaðan klefa svarar öllum þremur án þess að hika; svörin við Zenden One eru Class A, 30,4 dB, TÜV, og skjalið sýnum við hverjum sem biður. Fleiri spurningar af þessum toga eru á leiðinni í heildargátlista um val á næðisrými.

Heimildir: ISO 23351-1:2020 (flokkar A–D; A+ bætt við með viðauka 2023) og rannsókn Hongisto & Keränen á ellefu klefum af markaði. Vottunarstaða söluaðila samkvæmt opinberum vefjum þeirra í ágúst 2026.